Բաց կոդ

Բաց կոդը (open source) ծրագրային ապահովման մոդել է, որի դեպքում ծրագրի սկզբնական կոդը հասանելի է հանրությանը։

Օգտվողները կարող են կարդալ, փոփոխել և տարածել կոդը՝ համապատասխան լիցենզիայի պայմաններին։

Բաց կոդի հիմնական նպատակը թափանցիկությունն ու համագործակցությունն է։

Այն թույլ է տալիս ծրագրավորողներին համատեղ զարգացնել ծրագրեր, բարելավել դրանց որակը և արագ տարածել նոր լուծումներ։

Բաց կոդի գաղափարները ձևավորվել են 1980-ական թվականներին՝ ազատ ծրագրային ապահովման շարժման շրջանակում։

1983 թվականին :contentReference[oaicite:0]{index=0}-ը հիմնեց GNU նախագիծը՝ ազատ ծրագրային ապահովման գաղափարները զարգացնելու համար։

1991 թվականին :contentReference[oaicite:1]{index=1}-ը ստեղծեց Linux միջուկը, որը դարձավ բաց կոդի ամենահայտնի նախագծերից մեկը։

Բաց կոդի ծրագրերը բաշխվում են տարբեր լիցենզիաների ներքո՝

  • GPL (GNU General Public License) — պահանջում է, որ փոփոխված տարբերակները նույնպես բաց կոդով լինեն
  • MIT License — թույլ է տալիս ազատ օգտագործում գրեթե առանց սահմանափակումների
  • Apache License 2.0 — ներառում է նաև արտոնագրային պաշտպանություն
  • BSD License — թույլատրող լիցենզիա, լայնորեն օգտագործվում է BSD համակարգերում
  • թափանցիկություն և վստահելիություն
  • արագ զարգացում և համագործակցություն
  • անվճար կամ ցածր արժեքով օգտագործում
  • բարձր ճկունություն
  • երբեմն պահանջում է տեխնիկական գիտելիքներ
  • որոշ նախագծերում սահմանափակ աջակցություն
  • հնարավոր է ոչ միատեսակ որակ տարբեր նախագծերի միջև

Հայտնի բաց կոդով ծրագրեր՝

  • Linux — օպերացիոն համակարգ
  • Syncthing — ֆայլերի համաժամացում
  • KeePassXC — գաղտնաբառերի կառավարիչ
  • Firefox — վեբ դիտարկիչ
  • LibreOffice — գրասենյակային փաթեթ
  • fundamentals/open_source.txt
  • Last modified: 2026/03/29 03:34
  • by yeghia-s