Բաց կոդ [ՀայԹեքՎիքի]

This page is read only. You can view the source, but not change it. Ask your administrator if you think this is wrong.
====== Բաց կոդ ======

Բաց կոդը (open source) ծրագրային ապահովման մոդել է, որի դեպքում 
ծրագրի սկզբնական կոդը հասանելի է հանրությանը։

Օգտվողները կարող են կարդալ, փոփոխել և տարածել կոդը՝ 
համապատասխան լիցենզիայի պայմաններին։

===== Հիմնական գաղափար =====

Բաց կոդի հիմնական նպատակը թափանցիկությունն ու համագործակցությունն է։

Այն թույլ է տալիս ծրագրավորողներին համատեղ զարգացնել ծրագրեր, 
բարելավել դրանց որակը և արագ տարածել նոր լուծումներ։

===== Պատմություն =====

Բաց կոդի գաղափարները ձևավորվել են 1980-ական թվականներին՝ 
ազատ ծրագրային ապահովման շարժման շրջանակում։

1983 թվականին :contentReference[oaicite:0]{index=0}-ը հիմնեց GNU նախագիծը՝ 
ազատ ծրագրային ապահովման գաղափարները զարգացնելու համար։

1991 թվականին :contentReference[oaicite:1]{index=1}-ը ստեղծեց Linux միջուկը, 
որը դարձավ բաց կոդի ամենահայտնի նախագծերից մեկը։

===== Լիցենզիաներ =====

Բաց կոդի ծրագրերը բաշխվում են տարբեր լիցենզիաների ներքո՝

  * **GPL (GNU General Public License)** — պահանջում է, որ փոփոխված տարբերակները նույնպես բաց կոդով լինեն
  * **MIT License** — թույլ է տալիս ազատ օգտագործում գրեթե առանց սահմանափակումների
  * **Apache License 2.0** — ներառում է նաև արտոնագրային պաշտպանություն
  * **BSD License** — թույլատրող լիցենզիա, լայնորեն օգտագործվում է BSD համակարգերում

===== Առավելություններ =====

  * թափանցիկություն և վստահելիություն
  * արագ զարգացում և համագործակցություն
  * անվճար կամ ցածր արժեքով օգտագործում
  * բարձր ճկունություն

===== Թերություններ =====

  * երբեմն պահանջում է տեխնիկական գիտելիքներ
  * որոշ նախագծերում սահմանափակ աջակցություն
  * հնարավոր է ոչ միատեսակ որակ տարբեր նախագծերի միջև

===== Օրինակներ =====

Հայտնի բաց կոդով ծրագրեր՝

  * [[os:linux|Linux]] — օպերացիոն համակարգ
  * [[tools:syncthing|Syncthing]] — ֆայլերի համաժամացում
  * [[tools:keepassxc|KeePassXC]] — գաղտնաբառերի կառավարիչ
  * [[tools:firefox|Firefox]] — վեբ դիտարկիչ
  * [[tools:libreoffice|LibreOffice]] — գրասենյակային փաթեթ

===== Տես նաև =====

  * [[fundamentals:operating_system|Օպերացիոն համակարգ]]
  * [[os:linux|Linux]]
  * [[os:freebsd|FreeBSD]]